copyright

بیماری دیابت و عوارض عصبی- عضلانی- اسکلتی ناشی از آن

بیماری دیابت و عوارض عصبی- عضلانی- اسکلتی ناشی از آن

(Neuromusculoskeletal Complications of Diabetes Mellitus)

بیماری دیابت یک بیماری متابولیک مزمن بعلت هیپرگلیسمی مقاوم (افزایش قند خون) با عوارض ناتوان کننده و بعضا کشنده در زمینه مشکلات عروقی (میکرو و ماکروواسکولار) می باشد. این بیماری دو نوع ۱ و ۲ دارد. “تیپ یک” کمتر شایع و اغلب در افراد جوان و با علت زمینه ای اتوایمیون شروع می شود و اغلب این بیماران در طول عمرشان، وابسته به تزریق انسولین می باشند ولی “تیپ دو” بسیار شایعتر (حدود ۸۵%) و اغلب در افراد بالای ۴۰ سال بروز می کند و اغلب بجز موارد خیلی طول کشیده با درمان دارویی قابل کنترل است.

“ورزش” بخصوص فعالیت های هوازی در کنار ورزش تقویتی، تغذیه صحیح و درمان دارویی جزو ستون های اصلی درمان دیابت بحساب می آید و کمک می کند تا بیمار بطور بهینه قند خون خود را کنترل بکند. این موضوع را باید بدانیم که تحقیقات بسیار زیادی که پزشکان مختلف انجام داده اند نشان داده است که اکثر عوارض دیابت (قلبی- عروقی و عضلانی- اسکلتی- عصبی) ناشی از عدم کنترل صحیح قند خون و ناپایداری آن می باشد.

توجه: دیابت در حالی که می تواند بیماری مشکل آفرینی باشد، در صورت رعایت سه اصل بالا، به شکل بیماری بسیار کم خطری در می آید.

بغیر از بیماری های مختلف قلبی-عروقی (سکته یا آنژین قلبی) و مغزی (سکته)، عروق محیطی، کلیوی و چشمی، بیماران دیابتی دچار بیماریهای مختلف و شایع عضلانی- اسکلتی- عصبی می شوند که دراین مقاله بصورت کلی و در مقالات بعدی بطور کاملتر با جزئیات در موردشان بحث خواهد شد.

دیابت

– بیماری هایی که در افراد دیابتیک (نسبت به افرادی که بیماری زمینه ای ندارند) شایعترند شامل موارد زیر هستند:

۱) بیماری هایی که هر جایی از بدن (تنه و ستون فقرات، اندام های فوقانی و تحتانی) را می توانند درگیر کنند:

آرتروز (استئوآرتریت)، DISH یا (diffuse idiopathic skeletal hyperostosis)، محدودیت دامنه حرکتی مفاصل (limited joint mobility)، اسکلروداکتیلی یا همان تخریب پوست و بافت نرم انگشتان دست و پا (sclerodactyly)، آرتریت سپتیک یا عفونت مفاصل (septic arthritis)، آسیب مفصل در زمینه آسیب اعصاب محیطی (Neuropathic arthropathy) و CRPS یا complex regional pain syndrome، رادیکولوپاتی توراسیک (درد و سوزش قفسه سینه)، اختلالات مثانه ای، روده ای و جنسی،

۲) بیماری های اندام فوقانی:

بی حسی و گزگز و مورمور، خواب رفتگی و درد دست ها بعلت سندروم تونل کارپال (CTS) یا نوروپاتی “نوع دستکش و جوراب”، بیماری دوپویترن (Dupuytren’s)، انگشت ماشه ای یا التهاب و گیرافتادگی تاندون های خم کننده انگشتان دست (flexor tenosynovitis یا trigger finger)، سندرم دست خشک شده (stiff hand syndrome) یا cheiroarthropathy، بورسیت آرنج (اوله کرانون)، رادیکولوپاتی گردنی، استئوپروز و سارکوپنی (کاهش تراکم استخوان و عضله)، شانه یخ زده یا کپسولیت چسبنده شانه (frozen shoulder) و رسوب کلسیم اطراف مفصل شانه.

۳) بیماری های اندام تحتانی:

مفصل شارکو (Charcot or neuropathic arthropathy) و دفورمیتی پا، سندرم پای بیقرار (restless leg syndrome)، نکروز آواسکولار سر فمور (AVN)، التهاب و پارگی تاندون آشیل و عضله تیبیال خلفی، نوروپاتی فمورال و پرونئال (گزگز، بی حسی و درد ران و ساق)، انواع دیگر نوروپاتی ها، رادیکولوپاتی اعصاب کمر و درد شبه سیاتیک، کپسولیت چسبنده مفصل هیپ یا لگن، سکته و مرگ سلول های عضلانی ماهیچه های بدن، بدشکلی یا دفورمیتی های پا و انگشتان (hammer and claw toes) و زخم پای دیابتی.

۰

۴) دیابت در بارداری و عوارض ناشی از آن در جنین و نوزاد:

میلومننگوسل (MMC) و فلج مغزی (CP).

توجه: کلیه بیماران دیابتی باید همیشه تحت کنترل دوره ای فوق تخصص غدد باشند و هر گونه مشکلی در اندام ها و ستون فقرات خود داشتند باید با پزشک خود در میان بگذارند تا در صورت صلاحدید پزشکان غدد، جهت بررسی های لازم و درمان های مقتضی به پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی (فیزیاتریست) ارجاع دهند.

 

پاور پوینت سخنرانی دکتر فاتح با عنوان “بیماریهای عضلانی اسکلتی در دیابت” در نوزدهمین کنگره سالیانه طب فیزیکی و توانبخشی ایران (کلیک کنید)